Veraset ilamı yani mirasçılık belgesi ve intikal süreci nedir? Bir kişinin vefatı sonrasında mirasçıların, hukuken malvarlığı üzerinde hak sahibi olmaktadır. Ancak bu malları kendi adlarına geçirebilmeleri için öncelikle Veraset İlamı almalılar. Akabinde de Veraset ve İntikal Vergisi işlemlerini başlatması gerekmektedir. Bu işlem ile ancak miras kalan malvarlığı üzerinde işlem yapabilecektir.
Veraset ilamı ve intikal süreci nedir sorusuna bu yazımızda sizlere tüm bu yasal süreci adım adım, hem hukuki hem de pratik yönleriyle açıklıyor olacağız.
Veraset İlamı (Mirasçılık Belgesi) ve İntikal Süreci Adımları
- Mirasçılık Belgesi (Veraset İlamı) Alınması
- Veraset İlamı Sonrası Süreç
- Veraset ve İntikal Vergisinin Beyanı ve Ödenmesi
- Vergi İlişiği Kesme Belgesi
- İntikal İşlemleri
1. Adım
Mirasçılık Belgesi Alınması
Veraset İlamı (Mirasçılık Belgesi)’nin asıl amacı, vefat eden kişinin yasal mirasçılarının kimler olduğunu belirlemektir. Ve belirlenen mirasçıların da mirastaki payların ve oranlarını resmi olarak gösteren belge türüdür. Veraset ilamı ve intikal sürecinde bu adım oldukça önemlidir.
Veraset İlamı (Mirasçılık Belgesi)’ni almak için iki ana merciye başvuru yapılabilmektedir. Şöyle ki:
- Noterler :
- Veraset İlamı (Mirasçılık Belgesi) alınabilmesinin en hızlı yoludur.
- Yalnızca Türk vatandaşları için geçerlidir.
- Aksi bir durum olmadığı müddetçe Veraset İlamı (Mirasçılık Belgesi) aynı gün düzenlenmektedir.
- Yalnızca 1998 yılı sonrasında vefat eden kişiler için Noterde Veraset İlamı (Mirasçılık Belgesi) oluşturulabilir.
- Gerekli belgeler ise şu şekildedir:
- Vefat edenin kimlik bilgileri.
- Mirasçılardan en az birinin kimliği.
- Ölüm belgesi.
- Sulh Hukuk Mahkemeleri :
- Notere kıyasen daha uzun sürmektedir. Noterde bu süreç, aksi bir durum olmadığı müddetçe, aynı gün çözümlenmekte. Ancak mahkeme süreci kıyasen daha uzun sürmektedir.
- Genel itibariyle yabancı uyruklu vatandaşlar, nüfus kaydında çelişki olanlar ve noter tarafından işlemi gerçekleştirilmeyen kişilerce ikame edilir.
- Ayrıca 1998 yılı öncesi vefat etmiş olanlar bu yoldan ilerleyebilir.
2. Adım
Veraset İlamı Sonrası Süreç
Veraset intikal için yalnızca Veraset İlamı (Mirasçılık Belgesi) yeterli değildir. Mirasçıların bu aşamada, vefat eden kişiye ait banka, taşınır/taşınmaz vb. malvarlıklarını ilgili kurumlara gidip belgelendirmesi gerekmektedir. Önemli olan, vefat edene ait tüm malvarlığının güncel değerleriyle bu beyannamede eksiksiz gösterilmesidir.
Bu belgeler ve alınan Veraset İlamı (Mirasçılık Belgesi) ile birlikte yetkili Veraset Vergi Dairesinden randevu alınır.
3. Adım
Veraset ve İntikal Vergisinin Beyanı ve Ödemesi
Vefattan sonra mirasçılar, vergi dairesine “Veraset ve İntikal Vergisi Beyannamesi” vermek zorundadır. Bu beyannameyi vermek için bir takım süreler vardır:
- Türkiye’de ikamet edenler için vefat tarihinden itibaren 4 ay içinde beyanname verilmelidir.
- Bu süreler, vefatın yurt dışında gerçekleşmesi gibi durumlarda uzayabilir. Türkiye’de ikamet edenler için vefat tarihinden itibaren 4 ay içinde beyanname verilmelidir. Dediğimiz gibi bu süreler vefatın yurt dışında gerçekleşmesi gibi durumlarda uzaması söz konusu olacaktır.
Vergi dairesi beyannamede belirtilen malvarlığının toplam değerini, o yıl için belirlenen oranlarda hesaplamaktadır. Bu oran ise miras bırakan ve mirasçı arasındaki yakınlık derecesine ve mirasın miktarına göre %1 ile %30 arasında değişiklik göstermektedir.
4. Adım
Vergi İlişiği Kesme Belgesi
Veraset İntikal Beyannamesi vergi dairesine sunulduktan sonra ve vergi dairesi incelemesini tamamladıktan sonra, mirasçıların bu devir için verginin ödendiğine dair belgeyi de ilgili memura teslim etmeleri beklenmektedir. Bu belgenin teslimi akabinde de ilgili memurdan Vergi İlişiği Yoktur Belgesi alınmaktadır.
5. Adım
İntikal İşlemleri
Vergi İlişiği Yoktur Belgesi ve Veraset İlamı (Mirasçılık Belgesi)’nin alınması akabinde, mirasçılar artık vefat eden kişiye ait banka, taşınır/taşınmaz vb. tüm malvarlıklarına ilişkin işlemleri gerçekleştirebilecektir.
Veraset mirası ve intikal süreci nedir sorusuna verdiğimiz yanıtta veraset İlamı almak nispeten kolay olsa da Veraset ve İntikal Beyannamesinin eksiksiz ve doğru hazırlanması hayati önem taşır. Yanlış veya eksik beyanlar ciddi vergi cezalarına yol açacaktır.
Bu nedenle bir avukat ile çalışmak mirasçılık durumunun doğru tespit edilmesini, veraset İlamının hızlı ve sorunsuz alınmasını, tüm malvarlığının tespitini ve Veraset İntikal Beyannamesinin hatasız hazırlanmasını ve diğer intikal işlemlerinde bürokratik engellerin aşılmasını sağlar. Böylece hukuki destek süreci hızlandırır ve hak kaybını önler.
